Ο Δήμος Χλωπτσιούδης για το "Τεθλασμένοι χρόνοι", tovivlio.net

Η τεθλασμένη ποίηση της Χρυσάνθης Ιακώβου

Την Χρυσάνθη Ιακώβου την είχαμε συναντήσει με την πρώτη της ποιητική συλλογή «Αχ-έρων» (vakxikon.gr, 2013), με κυρίαρχο χαρακτηριστικό τη σκοτεινή εικονοποιία, η οποία λειτουργούσε ως συμβολικός πυρήνας που αισθητοποιούσε ένα χώρο συνεχών ανατροπών της ζωής εκφράζοντας στην πραγματικότητα μια κοινωνιοϋπαρξιακή αγωνία.

Στη νέα της ποιητική συλλογή «τεθλασμένοι χρόνοι» (vakxikon, 2017), αποκαλύπτεται ότι ο χρόνος πέρασε δημιουργικά. Η συλλογή παραμένει στην ίδια χροιά της κοινωνιοϋπαρξιακής αναζήτησης.

Η ποιήτρια διατηρεί το εξομολογητικό ύφος, συνυπάρχον με το ψευδοδιαλογικό στοιχείο που εκφράζεται άλλοτε με κλητικές προσφωνήσεις (απόγευμα ενός καλοκαιριού, αναμονή) και άλλες φορές με το β' ενικό ή προστακτικές (θέρος, διαιρεμένοι εαυτοί, μετατοπίσεις, λαθραίοι διαβάτες) και πολύ συχνά με το μονολογικό πρωτοενικό υποκείμενο.

Στον θρυμματισμένο στίχο της παρατηρείται μία εκφραστική αναζήτηση με στοιχεία πειραματισμού προς τη μετωνυμία. Ρηξικέλευθες μεταφορές, που εντυπωσιάζουν με την πρωτοτυπία τους, αποδίδονται με "μετέωρα" ονοματικά σύνολα (εισιτήριο, αφύπνιση, σε ακίνητο χρόνο) σε παράταξη (κάθαρση, μικρόκοσμος, προωθημένα, αστοχία Ι) με μία συνειρμική ροή και ελαφριές υπερρεαλιστικές επιρροές (εναλλάξ).

Η ποίησή της είναι εικονιστική (κάποιο ταξίδι, σε ακίνητο χρόνο) με μία έκθεση λεπτομερούς χωροθέτησης και αποτύπωσης του κάδρου (ταλάντωση). Ο χώρος της είναι σταθερά εξωτερικός (μία άνοιξη, επανάσταση, μια συγχώρεση, ισορροπία, απολήξεις) με λίγες αποκλίσεις εσωτερικού χώρου (διαιρεμένοι εαυτοί, σκιές) και πάντα φωτισμένος (θέρος ακυβέρνητο, απόγευμα ενός καλοκαιριού, θέρος εικοσιτετράωρο) διαχέοντας μία θερμή αισιοδοξίας ακόμα και σε πιο μελαγχολικές στιγμές (μία αστραπή διηνεκής, αστοχία Ι, διαιρεμένοι εαυτοί).

Ωστόσο, διαπιστώνεται και μία εκφραστική αναζήτηση πέραν του οπτικού επικαλούμενη και άλλες αισθήσεις, όπως της αφής/γεύσης (έρως θέρος, θέρος ακυβέρνητο), της ακοής (σε ακίνητο χρόνο, έρως θέρος, διαιρεμένοι εαυτοί, πορεία προς το άπειρο, αφύπνιση, μετατοπίσεις) και της όσφρησης (εισιτήριο, μια συγχώρεση, μικρόκοσμος).

Θα ξεχωρίσουμε όμως μία ομάδα συνθέσεων που διακρίνεται από ποιητική ωριμότητα και αναδύουν μία στοχαστική διάθεση (λαθραίοι διαβάτες, απόγευμα ενός καλοκαιριού, μετατοπίσεις, ημιτελές, διακοπή, οι εραστές, εκτός, κάθαρση, εναλλάξ). Είναι εμφανής η διάθεση της δημιουργού να κινηθεί προς μία κοινωνιοϋπαρξιακή στοχαστική πορεία που με ποιητική αρτιότητα διαφοροποιεί τα ποιήματα αυτά στα ποιοτικά χαρακτηριστικά τους από άλλα της συλλογής.

Και ακριβώς σε τούτη τη στοχαστική αναζήτηση το ταξίδι αποτελεί μία βασική κατεύθυνση της συλλογής πλάι στον έρωτα και την αγωνία (διαιρεμένοι εαυτοί, διακοπή, κάποιο ταξίδι, έρως θέρος, επανάσταση). Οι διαδρομές (εικοσιτετράωρο, αστοχία Ι, αναμονή, μετατοπίσεις, λαθραίοι διαβάτες) -που αποτυπώνονται άμεσα ή έμμεσα- αισθητοποιούν ακριβώς την πορεία του ατόμου στην ίδια τη ζωή. Η υπαρξιακή όμως αυτή διάσταση ξεπερνά τον ποιητικό ατομοκεντρισμό και απλώνεται προς ένα  συλλογικό υποκείμενο.

Εκφράζει την ανάγκη δραπέτευσης από το ασφυκτικό -αστικό ή κοινωνικό- περιβάλλον και όσα πληγώνουν ή πονούν την ποιήτρια. Έτσι ερμηνεύεται και η ρομαντική φυσιολατρική προσέγγιση στο θερινό της καναβάτσο, όπου κυριαρχούν ο ουρανός και ο ήλιος. Τα -μισόκλειστα συνήθως- παράθυρα αυτοκινήτων (διαδρομές, έρως θέρος) ή σπιτιών (θέρος, θέρος ακυβέρνητο, διαιρεμένοι εαυτοί) εκφράζουν τη διαρκή αναζήτηση μιας ακτίνας φωτεινής αισιοδοξίας, μακριά από τους κλειστούς χώρους και τη μελαγχολία.

tovivlio.net

Al Pacino: 10+1 πράγματα που δεν ήξερες για τον πιο cool ηθοποιό του Hollywood

11 μικρές και μεγάλες αλήθειες για τον Pacino

 

- Γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη, στις 25 Απριλίου του 1940. Η καταγωγή του είναι από την Σικελία: συγκεκριμένα, οι γονείς της μητέρας του κατάγονται από το …Κορλεόνε (!) της Σικελίας.

 

- Δεν έχει τελειώσει το σχολείο. Το παράτησε μία χρονιά πριν αποφοιτήσει, στα 17 του.

- Προτού σπουδάσει ηθοποιός δούλεψε ως κούριερ, πωλητής παπουτσιών, αποθηκάριος σε σούπερ μάρκετ, λουστράκος, μεταφορέας επίπλων και εφημεριδοπώλης

 

- Οι παραγωγοί του "The Godfather" δεν τον ήθελαν με τίποτα για το ρόλο του Michael Corleone. Ήταν εντελώς άσημος μέχρι τότε και τον θεωρούσαν κοντό και άσχημο -ήθελαν στη θέση του τον Robert Redford. Ο Coppola ήταν αυτός που επέμενε να τον δεχτούν, η απειλή ωστόσο της απόλυσης και αντικατάστασης του ήταν παρούσα σε κάθε γύρισμα.

- Ο Pacino δεν παρευρέθη στην απονομή των Όσκαρ τη χρονιά που ήταν υποψήφια η ταινία "The Godfather I" ως ένδειξη διαμαρτυρίας επειδή επιλέχθηκε σαν υποψήφιος για Β' Ανδρικό ρόλο και όχι για Α' Ανδρικό όπως ο Marlon Brando. Ο Pacino υποστήριζε πως ο ρόλος του είχε περισσότερη κινηματογραφική διάρκεια από του Brando.

 

- Ο Pacino αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ηθοποιού που η Ακαδημία αγνοούσε επί χρόνια. 21 χρόνια μετά την πρώτη του υποψηφιότητα (και 7 υποψηφιότητες για τις ταινίες "The Godfather I", "Serpico", "The Godfather II", "Dog Day Afternoon", "…and justice for all", "Dick Tracy", "Glengarry Glen Ross"), κέρδισε τελικά το Όσκαρ το 1993 για το "Scent of a woman". Όχι πως δεν το άξιζε, αλλά σίγουρα δεν ήταν η ταινία για την οποία έπρεπε να το είχε κερδίσει.

- Έχει απορρίψει ρόλους στις ταινίες "Κράμερ Εναντίον Κράμερ", "Γεννημένος την 4η Ιουλίου", "Στενές Επαφές Τρίτου Τύπου", "Αποκάλυψη Τώρα", "Pretty Woman", το ρόλο του Han Solo στο "Star Wars"! Ωστόσο, ο μοναδικός ρόλος για τον οποίο μετανιώνει που έχασε είναι αυτός του αστυνομικού επιθεωρητή στο "Usual suspects".

 

- Ξεκίνησε το κάπνισμα στην ηλικία των εννέα. Στα 80s έφτασε να καπνίζει τέσσερα πακέτα την ημέρα! Αρχές των 90s το έκοψε για να προστατέψει τη φωνή του -τώρα καπνίζει περιστασιακά.

- Υπέφερε από χρόνια αϋπνία.

- Έχει δηλώσει ότι η αγαπημένη του ηθοποιός είναι η Julie Christie.

- Δεν έχει παντρευτεί ποτέ.

 

Αναδημοσίευση απο το Artcore Magazine (artcoremagazine.gr)

Μα σε τι χρειάζονται οι ποιητές;

Σε τίποτα. Και σε όλα. Και οι δύο απαντήσεις και σωστές και αποδεκτές και δικαιολογημένες.

Αν το καλοσκεφτείς, ο ποιητής δε χρειάζεται απολύτως πουθενά. Σε καιρούς ευημερίας και ευτυχίας (βλ 90s) είσαι πολύ απασχολημένος -και μεθυσμένος- από τη φρενήρη κατανάλωση, από την ανεμελιά της οικονομικής ασφάλειας, από αυτήν τη γλυκιά χαρά του να χτίζεις τη ζωή σου με όσα αντικείμενα θες. Πού καιρός για ενδοσκοπήσεις και υπαρξιακά ερωτήματα και διάφορους μη αναγκαίους προβληματισμούς.

Στην εποχή της κρίσης και της αγωνίας (βλ τώρα), ακόμα χειρότερα. Η ζωή σου έχει γυρίσει τούμπα, δεν ξέρεις από πού να πρωτοκόψεις τα έξοδα, σιχτιρίζεις τη μοίρα σου που κατήντησες έτσι, κοιτάς να ξεκλέψεις κανένα ευρώ για καμιά εκδρομή ή για καμιά καλή αγορά, ποιος ενδιαφέρεται για στίχους και αναλύσεις; Φαντάζει γελοία πολυτέλεια.

Ναι, έτσι όπως χτίσαμε τις ζωές μας, η ποίηση δε χρειάζεται πουθενά. Και οι ποιητές δεν είναι παρά κάτι γραφικοί τύποι που σκαλίζουν ασυναρτησίες στο χαρτί και κανείς δεν ξέρει τι θέλουν να μας πουν και γιατί.

Με αυτή τη λογική βέβαια, ότι η ποίηση είναι μια άχρηστη πολυτέλεια, δεν είναι παράξενο που η ποίηση υπήρχε από πάντα και συνεχίζει να υπάρχει; Ποιητικά είναι τα πρώτα λογοτεχνικά κείμενα που γράφτηκαν -το πεζό ήρθε μετά. Και ποίηση εξακολουθεί να υπάρχει, παρά την κυνικότητα, παρά την κρίση, παρά την πτώση στην αγορά του βιβλίου, ποιητική παραγωγή (καλή, κακή, δεν έχει σημασία, αυτό είναι ένα άλλο θέμα) συνεχίζει να υπάρχει.

Και οι ποιητές, οι αναγνωρισμένοι, (γιατί, είπαμε, υπάρχουν και οι …γραφικοί τύποι, σωστά;), δεν περιβάλλονται με έναν μύθο, με μια αίγλη; Ελύτης λες και Ρίτσος και Καβάφης και ένα σωρό άλλους και γεμίζεις με δέος. Ή ακούς έναν στίχο τους τυχαία και σε αγγίζει ως τα τρίσβαθα της ψυχής σου.

Μην πούμε πάλι τα γνωστά, ότι με την κρίση πρέπει να κοιτάξουμε εντός μας, γιατί η κρίση που διανύουμε είναι κυρίως υπαρξιακή και όχι οικονομική και πρέπει να στραφούμε προς τις τέχνες, γιατί αυτές είναι το μόνο μας καταφύγιο και μόνο αυτές θα μας σώσουν, μπλα μπλα μπλα.

Ας πούμε κάτι άλλο. Ότι η ποίηση -όπως και όλες οι τέχνες δηλαδή- είναι ομορφιά. Η ποίηση είναι η άλλη θεώρηση, η άλλη ερμηνεία, η άλλη όψη του κόσμου. Ο ποιητής, από την πρώτη στιγμή που αρχίζει να αντιλαμβάνεται τον κόσμο γύρω του μέχρι και τη στιγμή που πεθαίνει, είναι σαν να φοράει ένα ζευγάρι γυαλιά και να βλέπει όλα όσα τον περιβάλλουν μέσω αυτών. Προσπαθεί συνεχώς και με αγωνία να ερμηνεύσει και να αποκωδικοποιήσει όσα συμβαίνουν. Άλλα τα βλέπει πιο μαύρα, άλλα πιο χαρούμενα, σίγουρα πάντως τα βλέπει όλα διαφορετικά. Και αυτό το διαφορετικό, αυτή τη νέα αλήθεια, τη νέα εικόνα, το νέο βίωμα, το γράφει για να το βιώσουν και όλοι οι αναγνώστες.

Ναι οκ, η ποίηση είναι πολυτέλεια. Με την ίδια ακριβώς λογική που είναι πολυτέλεια το να ακούσουμε μια ωραία μουσική, να χορέψουμε, να γελάσουμε, να δούμε μια καλή ταινία. Να κάνουμε μια ωραία συζήτηση, έναν περίπατο, να θαυμάσουμε μια όμορφη φωτογραφία.

Προσπαθούμε να κάνουμε όμορφες τις ζωές μας, αλλά πολλές φορές με λάθος τρόπο: αγοράζοντας ωραία ρούχα, αποκτώντας ωραία σπίτια, πηγαίνοντας διακοπές σε ωραίους προορισμούς. Κι αυτά τα θέλουμε και τα χρειαζόμαστε, οκ. Αλλά με αυτόν τον τρόπο σαν να αποστειρώσαμε τις ζωές μας, σαν να τις στεγνώσαμε, μαζέψαμε τόσο πράγματα γύρω μας και μπουκώσαμε.

Ξεχάσαμε κυριολεκτικά να αφήσουμε λίγο πιο ελεύθερη την ψυχή μας και να αναζητήσουμε την ομορφιά γύρω μας, σε άλλα πράγματα, σε αυτήν την άλλη όψη του κόσμου, την εναλλακτική. Και σε αυτό το κομμάτι, ναι, η ποίηση ίσως και να μπορούσε να μας βοηθήσει.

 

Περιοδικό Ser-Free, τ.44, Απρίλιος 2017