Ida

Ida, 2013

Σκηνοθέτης: Pawel Pawlikowski

Παίζουν: Agata Kulesza, Agata Trzebuchowska

Η Άννα είναι μια νεαρή καλόγρια σε ένα καθολικό μοναστήρι. Μια εβδομάδα πριν χειροτονηθεί, η ηγουμένη θα την προτρέψει να συναντήσει την μοναδική εν ζωή συγγενή της, την θεια της. Συναντώντας την θα μάθει ότι την λένε Ίντα και ότι είναι Εβραία. Οι δυο γυναίκες θα ξεκινήσουν ένα ταξίδι για να βρουν που βρίσκονται θαμμένοι οι γονείς της Ίντα.

Η ταινία μας τοποθετεί στην Πολωνία του 1962, όπου τα τραύματα του πολέμου είναι ακόμα νωπά, ο κόσμος προσπαθεί να ανασυγκροτηθεί και οι άνθρωποι να βρουν ταυτότητα. Το ιστορικό πλαίσιο αποτελεί μια πολύ ενδιαφέρουσα και γόνιμη βάση για να αναπτυχθεί η ιστορία της ταινίας, χωρίς να πρόκειται ωστόσο για ταινία πολιτική. Ιστορική τοποθέτηση και υπαρξιακή/προσωπική αναζήτηση συνδιαλέγονται με έναν μοναδικό τρόπο.

Οι δύο ηρωίδες, εξαιρετικές στους ρόλους τους, είναι τα άκρα αντίθετα. Η μια δεν έχει ζήσει τίποτα, είναι ταγμένη και αφοσιωμένη στην πίστη της. Η άλλη έχει ζήσει τα πάντα, προσπαθεί μέσα από το αλκοόλ, το τσιγάρο και το σεξ να ξεπεράσει τις ενοχές του παρελθόντος. Η μια εκπροσωπεί το παλιό, η άλλη το νέο, εκ των πραγμάτων γίνονται σύμβολα πέρα από το χώρο και το χρόνο.

Η προσπάθεια της υπαρξιακής τοποθέτησης, η αναζήτηση ταυτότητας, η εξιλέωση, η επιθυμία, το ανεκπλήρωτο είναι μερικές μόνο από τις έννοιες που πραγματεύεται η ταινία στα 80 λεπτά που διαρκεί.

Πέρα από το ενδιαφέρον θέμα, η ταινία κερδίζει τις εντυπώσεις με τη σκηνοθεσία και τη φωτογραφία. Ασπρόμαυρη -που επιτείνει το αίσθημα κατήφειας και μελαγχολίας- και σε τετράγωνο καρέ, ο σκηνοθέτης έχει καταφέρει να παραδώσει μια ταινία στυλιζαρισμένη και αριστουργηματικά γυρισμένη. Τα πλάνα μοιάζουν με φωτογραφίες, είναι όλα σταθερά, αδιαφορώντας σχεδόν για τους ήρωες που κινούνται μέσα σε αυτά. Οι λασπωμένοι επαρχιακοί δρόμοι, οι μικρές πόλεις, ο γκρίζος ουρανός, η φύση, όλα δημιουργούν την θλιβερή ατμόσφαιρά που θέλει να πετύχει ο σκηνοθέτης, χωρίς ωστόσο να καθιστούν την ταινία ψυχρή ή καταθλιπτική.

Η ταινία απέσπασε ένα σωρό βραβεία, μεταξύ των οποίων και το Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας.