"Είμαι όσα έχω ξεχάσει", του Ηλία Μαγκλίνη (Εκδόσεις Μεταίχμιο, 2019)

Της Χρυσάνθης Ιακώβου / Αναδημοσίευση απο το Περί ου

Παίζοντας έντονα με την έννοια της μνήμης, ο Ηλίας Μαγκλίνης στο μυθιστόρημα του "Είμαι όσα έχω ξεχάσει" προσπαθεί όχι να θυμηθεί, αλλά να μάθει όσα περισσότερα γίνεται για το οικογενειακό του παρελθόν, πασχίζοντας έτσι να γνωρίσει λίγο καλύτερα και τον εαυτό του.

Η αναζήτηση αυτή -η οποία σε κάποια σημεία παρουσιάζεται ξεκάθαρα ως δημοσιογραφική έρευνα, που ο αναγνώστης παρακολουθεί βήμα βήμα- θα οδηγήσει τον αφηγητή/συγγραφέα στον παππού του, ο οποίος το μακρινό 1944 πυροβολήθηκε πισώπλατα στο Αγρίνιο από μια κομμουνιστική οργάνωση. Τα εξιστορούμενα γεγονότα δεν περιορίζονται μόνο στη δολοφονία, αλλά απλώνονται σε όλο το ιστορικό πλαίσιο εκείνης της περιόδου, καθώς και στις επιπτώσεις που είχε αυτή στο ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον.

Ο αφηγητής/συγγραφέας δεν αναζητά μόνο την ιστορία του παππού του, αλλά προσπαθεί να ανακαλύψει και τον "άγνωστο" πατέρα του, έναν ιδιαίτερα κλειστό άνθρωπο, με τον οποίο δεν μπόρεσε ποτέ να έρθει κοντά συναισθηματικά και ο οποίος έφυγε νωρίς νικημένος από τον καρκίνο.

Ο Μαγκλίνης με ιδιαίτερη μαεστρία εντοπίζει το αόρατο νήμα που ενώνει τρεις γενιές, εστιάζοντας στις ανοιχτές πληγές, στους κοινούς φόβους, στις ομοιότητες σε συμπεριφορές, καταφέρνοντας έτσι να δώσει στην ιστορία του έναν καθολικό χαρακτήρα.

Το ενδιαφέρον με το "Είμαι όσα έχω ξεχάσει" είναι ότι συνδυάζει στοιχεία από πολλά είδη γραφής. Μπορεί να διαβαστεί ως μαρτυρία, ως ιστορία, ως έρευνα, ως εξομολόγηση. Τα γεγονότα παρουσιάζονται ξεκάθαρα, χωρίς περιττά στολίδια, φλυαρίες ή μελοδραματισμούς, το κείμενο όμως από την άλλη δε χάνει στιγμή το λογοτεχνικό του ύφος και αυτό είναι που το καθιστά τόσο ελκυστικό στην ανάγνωση.

Αντίβαρο στη νηφαλιότητα αυτή είναι κάποια κείμενα ποιητικού, κατά κάποιον τρόπο, ύφους που βρίσκονται εμβόλιμα ανάμεσα στα κεφάλαια: εδώ ο συγγραφέας απελευθερώνει τις σκέψεις του, τα συναισθήματα του, τον λόγο του, λέει όσα δε χωράνε να ειπωθούν στις υπόλοιπες σελίδες, τις γεμάτες γεγονότα, δολοφονίες, ενοχές, αδικίες.

Ο Ηλίας Μαγκλίνης μπαίνει μέσα στην ιστορία του, με όση απόσταση χρειάζεται για να την αφηγηθεί ψύχραιμα και όσο βαθιά πρέπει για να της δώσει συναίσθημα. Το αποτέλεσμα αυτού είναι ένα βιβλίο που διαβάζεται με ενδιαφέρον τόσο για τις ιστορικές του πληροφορίες όσο και γιατί ο καθένας μπορεί να βρει κομμάτια του εαυτού του στις σκέψεις που καταθέτει ο συγγραφέας.

Διαβάζω σήμερα άρθρο στην Μηχανή του Χρόνου στο οποίο λέει ότι η αστρολογία βρίσκεται "εκτεθειμένη" λόγω κορονοϊού, καθώς οι αστρολόγοι δεν μπόρεσαν να προβλέψουν την επιδημία (τι έκπληξη!)

Παρόλο λοιπόν που οι αστρολόγοι παγκοσμίως έκαναν στην αρχή του έτους προβλέψεις για μια υπέροχη χρονιά, τελικά τα πράγματα δεν πήγαν όπως τα ανακοίνωσαν. Πολλοί τώρα, δημοσιογράφοι και χρήστες του ίντερνετ, επιτίθενται φραστικά στους αστρολόγους που έπεσαν τόσο έξω, οι οποίοι τα γυρνούν από εδώ, τα γυρνούν από εκεί, μπας και σώσουν κάπως την κατάσταση.

Ωστόσο, σύμφωνα πάντα με το άρθρο της Μηχανής του Χρόνου, ο κόσμος από τη στιγμή εμφάνισης της πανδημίας έχει στραφεί ακόμα περισσότερο στις αστρολογικές προβλέψεις και δείχνει μεγαλύτερο ενδιαφέρον σε σχέση με πριν.

Συνεχίζει να μου κάνει εντύπωση ο τρόπος που αντιδρούν οι άνθρωποι μπροστά στα γεγονότα που τους διαταράσσουν τη ζωή. Η ανάγκη για ερμηνεία μιας κατάστασης είναι πολύ ισχυρότερη από την απλή λογική, η οποία προφανώς λέει ότι αν η αστρολογία ήταν έγκυρη και άξια εμπιστοσύνης, θα είχε μάλλον προβλέψει κάτι τόσο σπουδαίο όπως μια παγκόσμια επιδημία.

Δυο ηθικά διδάγματα μπορούν να προκύψουν από αυτό. Πρώτον, ότι όσο δε διαβάζουμε, δεν μορφωνόμαστε, δεν φροντίζουμε να αποκτήσουμε αντίληψη, έχουμε τόσο περιορισμένο πνευματικό πεδίο που προσπαθούμε να ερμηνεύσουμε τη ζωή μέσω αστρολογίας και θεωριών συνομωσίας. Δεύτερον, επειδή το πρώτο δε θα αλλάξει ποτέ, ελάτε όλοι να γίνουμε αστρολόγοι! Πελατεία θα υπάρχει πάντα!

Ψυχρός Πόλεμος (Cold War / Zimna wojna), 2018

Σκηνοθεσία: Πάβελ Παβλικόφσκι

Πρωταγωνιστούν: Τζοάνα Κούλιγκ, Τόμας Κοτ

Στην μεταπολεμική Πολωνία, ο πιανίστας Βίκτορ και άλλοι μουσικοί επιλέγουν τραγουδιστές για να δημιουργήσουν μια χορωδία παραδοσιακής μουσικής - έτσι ο Βίκτορ θα γνωρίσει τη Ζούλα. Μεταξύ τους θα γεννηθεί ένας θυελλώδης έρωτας, όμως οι πολιτικές συνθήκες δεν τους αφήνουν να ζήσουν όπως θέλουν. Η χορωδία γίνεται όργανο κομμουνιστικής προπαγάνδας, ενώ ο Βίκτορ σχεδιάζει να δραπετεύσει σε άλλη χώρα.

Μετά την συγκλονιστική "Ida", ο Παβλικόφσκι επιστρέφει στο τετράγωνο καρέ, στο ασπρόμαυρο και στο παρελθόν της Πολωνίας. Στον "Ψυχρό Πόλεμο" έχουμε έναν πετυχημένο, διπλής ερμηνείας τίτλο που περιγράφει απόλυτα την ταινία: ένας έρωτας που δεν μπορεί να ανθίσει όπως θα μπορούσε, σε μια Ευρώπη που δεν αφήνει τους πολίτες της να ζήσουν όπως επιθυμούν.

Οι ήρωες μας συναντιούνται μοιραία με την ίδια την Ιστορία και όσο κι αν απομακρύνονται από την Πολωνία, δεν μπορούν να βγάλουν την Πολωνία από μέσα τους, την οποία φαίνεται να κουβαλάνε όπου κι αν πάνε, ό,τι κι αν κάνουν. Θύματα των ιστορικών συγκυριών, αλλά και των προσωπικών τους αποφάσεων, μοιάζουν να μη βολεύονται πουθενά και να μην μπορούν να βρουν την ευτυχία.

Μια τραγική ερωτική ιστορία, μια ενδιαφέρουσα καταβύθιση στην ανθρώπινη ψυχή και ταυτόχρονα μια βαθιά πολιτική ταινία, την οποία ο Παβλικόφσκι παρουσιάζει με σεβασμό, με τρόπο λιτό (σε αυτό βοηθάει και η επιλογή του ασπρόμαυρου, αλλά και το μοντάζ) και με απόλυτη σοβαρότητα.

Μια σύγκριση με την "Ida" ίσως δεν έχει νόημα, από την άλλη όμως είναι και αναπόφευκτη: ο "Ψυχρός Πόλεμος" μπορεί να μη φτάνει την σκηνοθετική δεξιοτεχνία και το σεναριακό βάθος της "Ida", παραμένει όμως μια ταινία που αγγίζει τον θεατή.

(Το "Cold War" ήταν υποψήφιο για το Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας, Σκηνοθεσίας και Καλύτερης Διεύθυνσης Φωτογραφίας).

Της Χρυσάνθης Ιακώβου / Αναδημοσίευση απο το artcoremagazine.gr

Αντισυμβατικοί, ιδιόρρυθμοι, ιδεαλιστές, οι συγγραφείς ειναι μια ιδιαίτερη κατηγορία κινηματογραφικών ηρώων που γοητεύουν πάντα σεναριογράφους και σκηνοθέτες. Ιδού μερικές ταινίες μυθοπλασίας με πρωταγωνιστές συγγραφείς!

 

The Shining, του Stanley Kubrick (1980)

Τι αναζητά πάντα ένας συγγραφέας; Απομόνωση και έμπνευση. Αυτά ελπίζει να βρει και ο Τζακ Τόρενς, ένας συγγραφέας μυθιστορημάτων τρόμου, όταν παίρνει την οικογένεια του και εγκαθίσταται ως επιτηρητής σε ένα άδειο απομονωμένο ξενοδοχείο. Τελικά αντί να εμπνευστεί ιστορίες τρόμου, γίνεται ο ίδιος ο φόβος και ο τρόμος για την οικογένειά του, καθώς το… αιματοβαμμένο παρελθόν του ξενοδοχείου τον στοιχειώνει. Ο Stephen King υπογράφει το βιβλίο, ο Kubrick τη σκηνοθεσία, ο Jack Nicholson πρωταγωνιστεί και εμείς οι θεατές απολαμβάνουμε ένα από τα καλύτερα θρίλερ όλων των εποχών.

Misery, του Rob Reiner (1990)

Ποιος συγγραφέας δε θέλει να γνωρίσει τον "νούμερο 1 θαυμαστή" του; Όλοι φαντάζομαι, αρκεί αυτός ο θαυμαστής να μην είναι μια νοσηλεύτρια που δεν έχει σώας τας φρένας. Ο διάσημος συγγραφέας Πολ Σέλντον έχει ένα σοβαρό ατύχημα στα χιόνια, από το οποίο ίσως να μην είχε σωθεί αν δεν τον είχε βρει και δεν τον είχε πάρει σπίτι της μια νοσοκόμα που δηλώνει ότι είναι η "νούμερο 1 θαυμάστριά" του. Ο συγγραφέας σύντομα θα διαπιστώσει ότι η γυναίκα που τον έσωσε δεν πρόκειται να τον αφήσει να φύγει από εκεί - τουλάχιστον όχι μέχρι να γράψει ένα βιβλίο όπως το θέλει αυτή! Συγκλονιστικό στην απλότητα του, το "Misery" έχει απίστευτα ενδιαφέρουσα ιστορία και εξαιρετικές ερμηνείες. Από τις καλύτερες κινηματογραφικές μεταφορές βιβλίου του Stephen King που έχουμε δει.

Secret Window, του David Koepp (2004)

Ο Johnny Depp υποδύεται έναν επιτυχημένο συγγραφέα, που απομονώνεται σε ένα σπίτι κοντά σε μια λίμνη για να γράψει το επόμενο βιβλίο του και να ξεπεράσει το χωρισμό του με την γυναίκα του, η οποία τον απάτησε. Εκεί θα εμφανιστεί ένας περίεργος τύπος, που θα τον κατηγορήσει ούτε του έκλεψε μια ιστορία... Ενδιαφέρουσα υπόθεση, ωραία ατμόσφαιρα, αλλά όχι από τις δυνατές ταινίες του είδους - παρόλο που βασίζεται σε βιβλίο του Stephen King. Απλοϊκή στην εξέλιξη της και με αδύναμο φινάλε, αλλά καλή για μια προβολή…

The Ghost Writer, του Roman Polanski (2010)

Ένας συγγραφέας αναλαμβάνει να γράψει την βιογραφία του πρώην πρωθυπουργού της Αγγλίας - για την ακρίβεια πρέπει να την συμπληρώσει, καθώς ο προηγούμενος βιογράφος βρέθηκε νεκρός. Ο συγγραφέας λοιπόν θα εγκατασταθεί στο εξοχικό του πολιτικού, όπου θα διαπιστώσει σύντομα ότι το παρελθόν του βιογραφούμενου είναι γεμάτο μυστικά, συνομωσίες και σκάνδαλα. Εξαιρετικό πολιτικό θρίλερ υπό τη σκηνοθετική ματιά του Polanski, ο οποίος ξέρει να δημιουργεί την κατάλληλη ένταση και ατμόσφαιρα. Η ταινία δεν ξέρεις πού ακριβώς θα σε οδηγήσει: νέα στοιχεία εμφανίζονται συνέχεια και η εξέλιξη της αλλάζει συνεχώς κατεύθυνση. Το σίγουρο είναι ότι βλέπεται με αγωνία και ενδιαφέρον.

Night Train to Lisbon, του Bille August (2013)

Ένας καθηγητής λατινικών από την Βέρνη θα σώσει μια κοπέλα από αυτοκτονία. Αυτό θα τον οδηγήσει σε ένα βιβλίο. Μαγεμένος από το περιεχόμενο του βιβλίου, θα μεταβεί στη Λισαβόνα, προσπαθώντας να βρει τον Πορτογάλο συγγραφέα. Εκεί θα ανακαλύψει πολλά πράγματα όχι μόνο για τη ζωή του συγγραφέα, αλλά και για τα σκοτεινά γεγονότα της πορτογαλικής ιστορίας, καθώς και για τον ίδιο του τον εαυτό. Συναρπαστική υπόθεση-υποτονική ταινία. Ναι μεν βλέπεται με ενδιαφέρον, αλλά το αποτέλεσμα είναι περισσότερο μια χαμένη ευκαιρία για κάτι πραγματικά καλό. Στα συν της ταινίας τα πλάνα της Λισαβόνας και το λαμπερό cast.

The Lives of Others, του Florian Henckel von Donnersmarck (2006)

Ανατολικό Βερολίνο 1984: μυστικές υπηρεσίες, Ψυχρός Πόλεμος και ανύπαρκτη ελευθερία του λόγου. Ένας συγγραφέας κινείται κρυφά εναντίον του συστήματος και προκαλεί υποψίες, έτσι η μυστική αστυνομία Στάζι αποφασίζει να τον παρακολουθήσει. Ο κατάσκοπος όμως που αναλαμβάνει την παρακολούθηση αρχίζει μετά από λίγο καιρό να βλέπει τα πράγματα από μια διαφορετική οπτική γωνία και να αναρωτιέται ποιο είναι το σωστό και ποιο το λάθος. Ένα κινηματογραφικό διαμαντάκι της Γερμανίας, στο οποίο συμπλέκονται ιδανικά Ιστορία, αγωνία, συγκίνηση, δράμα, ανατροπές, εκπλήξεις. Ένα πολιτικό θρίλερ που εστιάζει τόσο στα ιστορικά γεγονότα όσο και στην ανθρώπινη ψυχή. Ένα αριστούργημα.

1408, του Mikael Håfström (2007)

Τελικά ο Stephen King έχει εμμονή στο να χρησιμοποιεί συγγραφείς ως ήρωες στα βιβλία του - μας δίνει πάντως ωραίες ιστορίες. Στο άκρως ενδιαφέρον "1408" έχουμε -πάλι- έναν συγγραφέα, ο οποίος έχει εκδώσει μια σειρά βιβλίων στα οποία αρνείται την ύπαρξη μεταφυσικών φαινομένων σε διάφορους χώρους που θεωρούνται στοιχειωμένοι. Όταν θα μάθει ότι υπάρχει ένα παράξενο δωμάτιο σε ένα ξενοδοχείο, το 1408, από το οποίο κανείς δε βγαίνει ζωντανός, θα αποφασίσει να περάσει μια νύχτα εκεί, παρόλο που ο διευθυντής θα επιμείνει να μην το τολμήσει. Πολύ καλό για το είδος του, γεμάτο αγωνία, φαντασία και ικανοποιητική εξέλιξη. Βλέπεται με μια ανάσα.

«Ο όρος "πνευματικός άνθρωπος" έχει δυστυχώς εκφυλιστεί»

Της Χρυσάνθης Ιακώβου / Αναδημοσίευση απο το vakxikon.gr

Πείτε μου λίγα λόγια για το τελευταίο σας βιβλίο «Αθώα Πλάσματα» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Εκδόσεις Καστανιώτη.

Τα «Αθώα Πλάσματα» σε πρώτο επίπεδο είναι ένα νουάρ αφήγημα. Ωστόσο, ο αναγνώστης μπορεί να ανακαλύψει πολλά διαφορετικά πράγματα, εάν θελήσει να εξορύξει τα επιφαινόμενα. H ιδέα προέκυψε από τη φράση «Παρακολούθησέ με…», κάτι που προτείνει μια μεσήλικη γυναίκα στον κεντρικό ήρωα, τον Στέφανο, ο οποίος είναι ιδιωτικός ερευνητής. Έτσι αρχίζει μια περιπέτεια, η οποία εν τω βάθει της σημαίνει πως εξερευνώντας τον άλλο, εξερευνάς τον εαυτό σου. Έτσι δημιουργείται, ελπίζω, μια ταύτιση του αναγνώστη με τον κεντρικό ήρωα, ο οποίος τον ταξιδεύει σε απρόβλεπτα μονοπάτια ως το απρόσμενο τέλος.

Οι ήρωες σας στα «Αθώα Πλάσματα» είναι λίγο… σκοτεινοί. Διανύουν μια δύσκολη φάση στη ζωή τους, ακροβατούν ανάμεσα στο σωστό και στο λάθος, κρύβουν μυστικά. Προς τι αυτή η επιλογή; Τι θέλετε να εκφράσετε μέσα από αυτό το βιβλίο;

Ο κεντρικός ήρωας, ο Στέφανος, είναι όντως ένας σκοτεινός τύπος. Ένας μοναχικός ιδιωτικός ερευνητής, που επιστρέφει στην πόλη, φέροντας το τραυματικό του παρελθόν. Εκεί, θα δεχτεί μια παράξενη επίσκεψη. Η Μαριάννα, μια επίδοξη πελάτης, του ζητά να την παρακολουθήσει. Αρχικά της αρνείται. Αλλά, χωρίς σχεδόν να το καταλάβει, ακολουθεί τα ίχνη της και πέφτει επάνω σε ένα περίεργο ζευγάρι. Από εκεί και πέρα τα πράγματα αποκτούν μια άλλη μορφή. Τα υφέρποντα δίπολα Καλό-Κακό, Εγκληματίας-Άγιος, Έρωτας-Θάνατος οξύνονται και αρχίζει μια περιπέτεια που εμπλέκει όλους τους ήρωες σε έναν τρελό χορό. Τους ήρωες, που είναι άνθρωποι ικανοί για το καλύτερο, αλλά και το χειρότερο. Ο τίτλος «Αθώα πλάσματα» είναι αλληγορικός, ειρωνικός και μαζί κυριολεκτικός. Βάσει της τρέχουσας κοινά αποδεκτής ηθικής, κανένα από τα πλάσματα του βιβλίου δεν είναι αθώο. Ωστόσο, δεν υπάρχει ψυχή χωρίς σκοτεινές κρύπτες, χωρίς ενστικτώδεις ορμές, χωρίς αποσιωπημένες ανίερες επιθυμίες. Το θέμα είναι εάν αυτά τα στοιχεία θα βγουν ή όχι στην επιφάνεια. Εκείνο που με ενδιέφερε περισσότερο στο συγκεκριμένο βιβλίο ήταν μια υπαρξιακή καταβύθιση, σχεδόν σε όλα τα καίρια θέματα του ανθρώπου, κυρίως όμως στον Έρωτα και το Θάνατο. Το δίπολο αυτό είτε ταλαντώνεται σαν απειλητικό εκκρεμές, είτε πέφτει σαν σκιά στα γεγονότα, οδηγεί την ιστορία σε μια αναπάντεχη διαδρομή που σημαδεύει ανεξίτηλα όλους τους εμπλεκομένους. Τα «Αθώα Πλάσματα» (Εκδ. Καστανιώτη 2020, https://www.kastaniotis.com/book/978-960-03-6684-6) δεν είχαν κλείσει μήνα στα βιβλιοπωλεία από τη στιγμή που σοβάρεψε η κρίση του κορωνοϊού. Υπάρχει όμως η δυνατότητα να αγοράσει κάνεις το βιβλίο διαδικτυακά στον παραπάνω σύνδεσμο.

Μετά από τόσα μυθιστορήματα που έχετε γράψει, θεωρείτε ότι επεξεργάζεστε κάθε φορά την ίδια ιδέα με άλλον τρόπο ή κάθε σας βιβλίο εκφράζει κάτι εντελώς διαφορετικό;

Δεν είναι κάτι που μπορώ να πω εύκολα εγώ για τον εαυτό μου. Κάθε φορά που αρχίζει κάτι, ένα κείμενο, νιώθω ότι αρχίζω από την αρχή. Ωστόσο, είναι λογικό να κουβαλάω τις απόλυτα προσωπικές μου μνήμες, τις εμμονές μου και όλα τα σχετικά. Η ιδέα, το πλάνο, μπορεί να είναι κάτι απλό, όπως στα «Αθώα Πλάσματα». Στην επεξεργασία μπαίνω σε έναν άλλο κόσμο. Τον οποίο κάποια στιγμή εγκαταλείπω. Μετά το βιβλίο ανήκει σε εσάς τους αναγνώστες. Προσέξτε. Διαβάζετε ένα βιβλίο. Τελειώνετε την ανάγνωση γεμάτη ερωτήματα, συγγραφέας δεν υπάρχει όμως για να παράσχει τις οποιεσδήποτε απαντήσεις. Ο συγγραφέας είναι απών. Το μόνο χειροπιαστό πράγμα που έχετε από αυτόν είναι η δουλειά του, το κείμενο. Οποιοδήποτε συμπέρασμα επιθυμείτε, θα πρέπει να το αντλήσετε μόνη σας από αυτό.

Έχετε ασχοληθεί με διάφορα είδη του λόγου (πεζό, ποίηση, παιδικό μυθιστόρημα). Τι θέλετε να εκφράσετε μέσα από κάθε είδος και τελικά ποιο σας ταιριάζει περισσότερο;

Αυτό δεν είναι κάτι που έχω αποφασίσει συνειδητά. Έτυχε κατά καιρούς και με ιντρίγκαραν διάφορα είδη. Η γραφή είναι μια. Έχω μια ολιστική προσέγγιση ως προς αυτή.

Διδάσκετε δημιουργική γραφή. Σε πόσο μεγάλο βαθμό μπορεί να διδαχτεί η γραφή και τι ρόλο παίζει το έμφυτο ταλέντο;

Η δημιουργική γραφή, όπως την βλέπω εγώ, προσφέρει μια εξοικείωση με τον μαγικό κόσμο της μυθοπλασίας, ανοίγοντας την «κουρτίνα των εργασιών» της και προσφέροντας μια ανοιχτή θέα στον μαγικό κόσμο της γραφής μαζί με ασκήσεις και πρακτική εμπειρία. Η προσπάθεια θα είναι να εξερευνήσουμε την λογοτεχνία όχι μόνο μέσα από μια σειρά γενικά αποδεκτών κανόνων που αφορούν στην αφήγηση, αλλά, κυρίως, μέσα από το ίδιο της το μαγικό υλικό. Κι αυτό από την εμπειρία ενός συγγραφέα με όχημα την θεωρητική προσέγγιση που βασίζεται σε μια μελετημένη μέθοδο προσέγγισης της λογοτεχνίας, που έχει ήδη εφαρμοστεί σε αρκετές τάξεις με μεγάλη επιτυχία εδώ και δέκα χρόνια. Μαθητές μου έχουν εκδώσει συνολικά είκοσι εννέα βιβλία.

Ποιο θεωρείτε πως είναι το στοιχείο που καθιστά έναν «γραφιά» συγγραφέα;

Ο γραφιάς είναι ο homo scriptor. Η γραφή σημαίνει μια πλήρη αλλαγή στη σχέση συνείδησης του ανθρώπου, μια και τον απελευθερώνει από την τυραννία του παρόντος. Η δραστηριότητα της γραφής και της ανάγνωσης είναι απείρως πιο αφηρημένη από αυτή της ομιλίας και της ακοής. Η γραφή αλλά και η ανάγνωση είναι απόλυτα απαραίτητες μια και όλες οι σκέψεις, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που προέρχονται από πρωτογενείς προφορικούς πολιτισμούς, είναι σε κάποιο βαθμό αναλυτικές, διότι κατακερματίζουν το υλικό σε διάφορες συνιστώσες, αλλά η αφηρημένη διαδοχική, ταξινομητική, επεξηγηματική εξέταση των φαινομένων ή των δηλωμένων αληθειών είναι αδύνατη χωρίς γραφή και ανάγνωση. Όποιος συγγραφέας τιμά την ιδιότητά του είναι κάτι παραπάνω από ένας άνθρωπος που βγάζει δυο λέξεις στη σειρά.

Ποιος είναι ή πρέπει να είναι, κατά τη γνώμη σας, ο ρόλος του συγγραφέα στην κοινωνία;

Εάν διευρύνουμε κάπως την ερώτηση μπορούμε να αναρωτηθούμε ποιος είναι ο ρόλος του «πνευματικού ανθρώπου» στην κοινωνία. Δυστυχώς ο όρος έχει εκφυλιστεί. Πνευματικός άνθρωπος θα λέγαμε ότι είναι εκείνος ο οποίος καταβάλει πνευματικό μόχθο προσπαθώντας να εξερευνήσει το ζωικό μυστήριο. Εκείνος που κοιτάζει στα ενδότερα του ανθρώπου. Ο Μάρκος Αυρήλιος έγραψε: Αδικεί πολλάκις ο μη ποιών τι, ου μόνον ο ποιών τι, δηλαδή, όταν ο πνευματικός άνθρωπος και κατ’ επέκταση ο συγγραφέας σωπαίνει σε κρίσιμες ώρες, ουσιαστικά αδικεί και τον ίδιο του τον εαυτό. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν αυτός ο πνευματικός άνθρωπος πρέπει να αντιταχθεί πίσω από δοκιμασμένους προβληματικούς λόγους, όπως τον πολιτικό λόγο. Σήμερα, σε μια εποχή λαϊκισμού και ευκολίας, η στάση αυτή αποτελεί πρόσφορη βορά για τα σόσιαλ μίντια και το σύστημα το οποίο απλώς τον χρησιμοποιεί, τον καταναλώνει. Δεν τον αφήνει να επέμβει ουσιαστικά. Από το να είναι διακοσμητικός, καλύτερα να κάνει αυτό που ξέρει καλύτερα. Εντέλει ο πνευματικός άνθρωπος, ο συγγραφέας, μιλάει με το έργο του και είναι ακριβώς αυτή η ιδιότητά του που τον κάνει να είναι παρών, ίσως ακόμα και πιο δραστικά από το εάν παρέμβαινε σχολιάζοντας το επίκαιρο. Ειδικά στις μέρες μας, όπου η δαιμονοποίηση κάθε είδησης και ο κατακερματισμός της σε βαθμό που να απαιτείται ιατροδικαστική εξέταση για να καταλάβουμε τι έγινε, απαιτεί ένα άλλο είδος λόγου.  Ένα λόγο ο οποίος να μπορεί να ερμηνεύει τα κοινωνικά φαινόμενα με όρους που να μην είναι της επικαιρότητας, του θυμικού και του συμφέροντος, αλλά με όρους του υψηλού, του ουσιώδους, όρους μακράς πνοής και πλατιάς οπτικής.

Από ολόκληρη τη συγγραφική σας πορεία, ποια στιγμή θα ξεχωρίζατε; Ποιο είναι το πιο σημαντικό που σας συνέβη ως συγγραφέας;

Καμία στιγμή και το εννοώ. Η καλλιτεχνική πορεία ενός δημιουργού είναι ένα όλον. Κάθε μέρα είναι ισότιμη. Από εκείνη που δεν θα γράψω ούτε μια γραμμή ως και εκείνη που θα μου εμφανιστεί η ιδέα για ένα ολόκληρο μυθιστόρημα. Τα πιο σημαντικά πράγματα στη ζωή μου μου συνέβησαν σε βιωματικό επίπεδο και ήταν ο έρωτας με την Εύα και ο γιος μας, ο Ερμής.

Πώς φαντάζεστε το συγγραφικό σας μέλλον; Τι άλλο θα θέλατε να κάνετε που δεν έχετε κάνει μέχρι στιγμής;

Θα απαντήσω συλλογικά. Να μπορέσω κάποτε εγώ αλλά και οι συνάδελφοί μου να αντιμετωπιζόμαστε ως πραγματικοί καλλιτέχνες και όχι ως διακοσμητικά πρόσωπα. Να μπορέσουμε να κάνουμε τη δουλειά μας χωρίς να είμαστε αναγκασμένοι να σπαταλιόμαστε από εδώ και από εκεί.

Συγγραφικά σχέδια για το μέλλον;

Προς το παρόν υπάρχει το μυθιστόρημα μου «Αθώα Πλάσματα». Αυτόν τον καιρό γράφω ένα νέο μυθιστόρημα, έχω έτοιμο ένα παιδικό, ενώ έχουμε κλείσει να ανεβάσουμε το έργο μου «Μπλε Δωμάτιο» σε σκηνοθεσία Μάνου Καρατζογιάννη. Το έργου είχε ανεβεί υπό μορφής αναλογίου στο Θέατρο Τέχνης τον Οκτώβριο του 2019.